- ادبیات

استفاده غیرمسئولانه از هوش مصنوعی، موجب افت کیفیت کتب ترجمه می‌شود

مدیر مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی ایران، در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو با اشاره به پیشرفت‌های چشمگیر فناوری‌های ترجمه ماشینی، هشدار داد: استفاده نابجا و غیرمسئولانه از هوش مصنوعی در ترجمه متون، به ویژه کتاب‌ها، می‌تواند به افت کیفیت و زدودن «حس انسانی» از اثر بینجامد.

 مهدی شریعت‌زاده مدیر مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی ایران در برنامه «به وقت گفت‌وگو» در پاسخ به این پرسش که «آیا ترجمه ماشینی و هوش مصنوعی باعث افت کیفیت کتاب‌ها شده است؟» به واکاوی تاریخی و فناورانه این موضوع پرداخت.

این کارشناس هوش مصنوعی با اشاره به سابقه چند دهه‌ای ترجمه ماشینی در جهان و ایران، جهش اصلی را مربوط به سه سال گذشته و با ظهور چت‌بات‌های هوشمند مبتنی بر «مدل‌های زبانی بزرگ» دانست و تصریح کرد: «امروز اگر کیفیت ترجمه یک چت‌بات پیشرفته را با مترجم‌های کلاسیک مثل گوگل ترنسلیت مقایسه کنیم، معمولاً ترجمه چت‌بات‌ها کیفیت بالاتری دارد.»

شریعت‌زاده در ادامه به نقد اصلی منتقدان نسبت به ترجمه‌های هوش مصنوعی پرداخت و اذعان کرد: «این ابزارها ماشین هستند و در نهایت در حال تقلید از انسان‌اند. تقلید هم هیچ‌وقت صد درصد شبیه واقعیت نیست.» وی این مسئله را به کتاب‌های صوتی تولیدشده با هوش مصنوعی نیز تعمیم داد و افزود: «هرچند پیشرفت‌ها محسوس است و تقریباً هر شش ماه یک ارتقای جدی اتفاق می‌افتد، اما «حس انسانی» هنوز موضوع مهمی است که باید مدیریت شود.»

مدیر مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی ایران در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، در بیان راه‌حل بر ضرورت اتخاذ نگاهی «دستیارمحور» تأکید کرد و توضیح داد: «راه‌حل، نگاه «دستیارمحور» به هوش مصنوعی است. یعنی همان‌طور که یک دستیار مترجم جوان نیاز به بازبینی دارد، خروجی هوش مصنوعی هم باید حتماً توسط ویراستار حرفه‌ای بازخوانی و اصلاح شود.»

وی خاطرنشان کرد: «این همان چیزی است که ما از آن به عنوان «فرهنگ استفاده از هوش مصنوعی» یاد می‌کنیم؛ استفاده درست، به‌جا و مسئولانه.»

شریعت‌زاده در بخش دیگری از سخنانش به تجربه شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی اشاره کرد که در گذشته با ترکیب ترجمه ماشینی و ویراستاری انسانی (با بهره‌گیری از حدود ۱۵۰ ویراستار) به کیفیتی قابل قبول دست می‌یافتند.