حسین علی‌حسینی درباره حضور در چهل و یکمین جشنواره موسیقی فجر اظهارداشت: در این جشنواره با گروه موسیقی «ایل شاهسون بغدادی» متشکل از ۱۰ نفر از نوازندگان و خوانندگان عاشیقی این ایل با سازهای چُگور (قوپوز)، بالابان، سرنا، دهل و چاویر (نی) حضور داشته و به اجرای موسیقی پرداختیم.

وی گفت: حمید مرادی، حسین خسروی، محمد قره‌بیگلو، محمدجواد مولایی، مجید والی، محمد ذوقی، بهرام طهماسبی، رضا باقری، رضا وفا و حسین علی‌حسینی (نوازنده بالابان) از اعضای گروه موسیقی «ایل شاهسون بغدادی» بودند و حمید مرادی، رضا وفا، محمدجواد مولایی و بهرام طهماسبی خوانندگان عاشیقی این گروه بودند.

علی‌حسینی درباره پیشینه ایل شاهسون بغدادی بیان کرد: این ایل در دوره صفویه و به دستور شاه عباس شکل گرفت. مأموریت نخست ایل، مرزبانی در برابر عثمانی‌ها در بغداد بود و به همین دلیل به «شاهسون بغدادی» معروف شد. بعدها در دوره نادرشاه نیز در لشکرکشی‌ها نقش داشت.

وی اظهارداشت: امروز شاهسون‌ها به شاخه‌های مختلفی مانند شاهسون اینانلو، مغان، افشار و شاهسون بغدادی تقسیم می‌شوند. مرکزیت ایل شاهسون بغدادی در استان مرکزی است و جمعیت آنها در استان‌های قم، همدان، قزوین، البرز و تهران سکونت دارند.

وضعیت موسیقی نواحی

این هنرمند پیشکسوت موسیقی نواحی و نوازنده بالابان درباره وضعیت این گونه موسیقی به خصوص موسیقی ایل شاهسون گفت: از سال ۱۳۸۷ با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ساوه، انجمنی برای موسیقی نواحی راه‌اندازی کردیم که بعدها در زرندیه و سپس در سطح استان مرکزی گسترش یافت. این موسیقی امروز در ۶ استان مرکزی، همدان، قزوین، البرز، تهران و قم رواج دارد. این مناطق آیینی مشترک به نام «هالای» و سازی مشترک به نام «چُگور» دارند.

علی‌حسینی افزود: در حوزه موسیقی نواحی ضمن تشکیل گروه‌هایی، اقدامات خوبی انجام شده و کنسرت‌های متعددی برگزار می‌شوند، پیش از این هم بنده در جشنواره موسیقی فجر حضور داشته و آثاری را اجرا کردم. همچنین اجراهایی در میلان ایتالیا و ترکیه داشته‌ام، وضعیت موسیقی نواحی امروز رضایت‌بخش است.

موسیقی نواحی؛ سپری در برابر موسیقی بیگانه

این نوازنده پیشکسوت بالابان درباره وضعیت آموزش موسیقی نواحی به جوانان با توجه به گرایش برخی از آنان به موسیقی‌های نامناسب اظهارداشت: موسیقی سنتی ایران برگرفته از موسیقی نواحی است، اگر از موسیقی نواحی حمایت نشود، موسیقی اصیل ایرانی نیز تضعیف می‌شود.

وی گفت: شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز ایران دارای تنوع فرهنگی، هنری و موسیقی بسیار زیادی است، این تنوع‌ها، سرمایه بزرگی است و موسیقی نواحی بخشی از این هویت فرهنگی است که باید حفظ شود. اگر از موسیقی نواحی حمایت شود، هیچ موسیقی بیگانه‌ای نمی‌تواند در کشور نفوذ کند.

علی‌حسینی افزود: بنده در دانشگاه موسیقی نواحی تدریس می‌کنم و چند سالی هم در آموزشگاه تدریس کردم. خوشبختانه استقبال از موسیقی نواحی خوب است و هنرجویان جوان استقبال خوبی از این حوزه نشان می‌دهند. با این وجود موسیقی نواحی نیازمند حمایت است. خیلی موافق برگزاری جشنواره نیستم. نباید فقط در جشنواره‌ها خلاصه و محدود شود. این موسیقی باید در دل مردم باشد، در روستاها و شهرستان‌ها حمایت و احیا شود. اگر همه رویدادها و جشنواره‌ها در تهران متمرکز شود، به موسیقی نواحی آسیب می‌زند.

وی خاطرنشان کرد: موسیقی ایل شاهسون با فرهنگش عجین شده، همان طور که گویش‌های مختلف در ایران وجود دارد، موسیقی هم مانند گویش‌های متفاوت، رنگ‌های متفاوت دارد. اگر همه گونه‌های موسیقی را در تهران متمرکز کنیم، این رویه درست نیست، موسیقی باید در روستاها، شهرستان‌ها احیا شود.

این نوازنده پیشکسوت بالابان، برگزاری جشنواره موسیقی را در تبادل فرهنگی تاثیرگذار دانست و گفت: زمانی که ما در جشنواره شرکت می‌کنیم، اجرای زنده گروه‌های دیگر را می‌بینم و آنها نیز اجرای گروه‌های ما را می‌بینند، تبادل فرهنگی صورت می‌گیرد، در کل اتفاق خوبی است اما باید این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد که چرا روستانشینان چرا به شهرها آمدند؛ به دلیل اینکه آنها حمایت نشدند. با این رویکرد و حمایت نشدن از موسیقی نواحی، این گونه هم در دل موسیقی‌های دیگر می‌رود. در حال حاضر هنرمندان موسیقی نواحی بیشتر در روستاها، جشن‌ها و عروسی‌ها حضور دارند و فعالیت می‌کنند. باید در روستاها از آنان حمایت شود و این گونه موسیقی را گسترش داد.

ارزیابی جشنواره چهل و یکم موسیقی فجر

علی‌حسینی درباره حضور در چهل و یکمین جشنواره موسیقی فجر با توجه به انتقادها و واکنش‌های منفی نسبت به برگزاری آن اظهارداشت: جشنواره موسیقی فجر هر ساله برگزار می‌شود و اجرای ما در این رویداد تصمیم یک‌روزه نبوده و از مدت‌ها قبل برای آن تصمیم گرفته و برنامه‌ریزی کرده بودیم. ما نسبت به برنامه‌ای که از پیش تعهد داده بودیم، مسئولیت داشتیم و بسیاری از برنامه‌های خود را برای حضور در جشنواره فجر، لغو کردیم.

وی گفت: سال‌های گذشته هم در جشنواره موسیقی فجر حضور داشتیم و امسال با وجود محدودیت‌ها و واکنش‌های منفی، تعهد داشتیم که در این جشنواره حضور داشته باشیم. دوست داریم ایرانی آباد، سالم و آرام داشته باشیم. ایرانمان را دوست داریم، وطنمان را دوست داریم، همه ایرانی‌ها باهم خواهر و برادر هستند، خیلی دوست داریم که همه گروه‌ها در جشنواره حضور پیدا کرده و اجراهایی داشته باشند.

سرپرست گروه موسیقی «شاهسون بغدادی» افزود: در جشنواره موسیقی فجر هم قطعاتی آوازی و حماسی از موسیقی ایل شاهسون از جمله آثاری با نام «یارجانلی» و «دلیلر» که برگرفته از نام طایفه‌های ایل شاهسون هستند را اجرا کردیم. همچنین بخش‌هایی از اجرا به روایت‌های حماسی مانند «کوراوغلی» اختصاص داشت.

چهل‌ویکمین جشنواره‌ موسیقی فجر از ۲۰ تا ۲۵ بهمن در ۶ بخش «موسیقی ایرانی»، «همسرایان یا گروه‌های کُر»، «اجرای گروه‌های کودکان و نوجوانان»، «موسیقی تلفیقی و گونه‌های موسیقی پاپ»، «موسیقی کلاسیک» و «موسیقی اقوام و نواحی ایران» برگزار شد.

گروه «ایل شاهسون بغدادی» در گونه موسیقی نواحی در پنجمین روز چهل‌ویکمین جشنواره موسیقی فجر در فرهنگسرای ارسباران به روی صحنه رفت، مهدی شفیعی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و آرش امینی دبیر جشنواره پیش از اجرای این گروه، روی صحنه حاضر شدند و ضمن اهدای تندیس و لوح یادبود جشنواره، از یک عمر فعالیت استاد علی‌حسینی پیشکسوت موسیقی شاهسون تجلیل کردند.

عاشیق علی‌حسینی متولد سال ۱۳۴۹ در ساوه، از نوازندگان پیشکسوت سرنا، چگور و بالابان استان مرکزی است که عمر خود را صرفا حفظ میراث معنوی موسیقی شاهسون کرده است.

ایرنا